Şerbetçiotu ve malt torbası kumaş incelemesi

Şerbetçiotunu kazana veya fermantasyon kovasına direkt açık atmak istemeyenler genelde bunu bir torbaya koyarak yapıyor. Aynı şekilde tam tahıl üretimde de bazıları maltı bir torba ile kazana ekliyor. Tüm bu torbalar yurt dışında çeşitli malzemelerden üretilmekte, ülkemizde ise bu konudaki seçenekler biraz kısıtlı. Piyasada naylon malzemeden hazır çay süzme torbaları satılıyor. Bu torbaların en büyüğü bile ŞO için biraz ufak. Malt için ise yeterli büyüklükte torba ancak ithal olarak bazı yerlerde satılıyor ama boyut seçenekleri pek yok. Bu yüzden ülkemizde üretilen farklı kumaşlardan bu torbaları imal etmenin yollarını araştırdım. Genel olarak naylon/polyester ve pamuklu kumaşlar kullanılıyor bu torbalar için. Gıdaya uygunluk için doğal malzemede boyanmamış pamuk olmak zorunda. Bu türden bir kaç çeşit kolayca bulunabiliyor. Mesela peynir/yoğurt süzmek için bir kumaş var ama bunun dokuması biraz sık, yani ŞO ve malt için, özellikle Dry Hop için çok uygun değiller. Bunun dışında daha seyrek dokunmuş ham pamuklu kumaşlar da bulabildim.

Bu pamuklu, çok sık dokumalı peynir süzme kumaşı (1):

Bu ince iplikli pamuklu, orta sıklıkta dokumalı (2)

Bu daha kalın iplikli pamuklu, seyrek dokumalı (3):

Bu sık dokumalı Polyester (4):

Bu da seyrek dokumalı Polyester (5):

Peynir süzme kumaşı (1) kazanda uzun süre kaynayacağından kullanılabilir ama kısa süre için veya Dry Hop için çok verimli değil. Seyrek dokumalı Polyester (5) de fazla seyrek olduğundan, özellikle Pellet ŞO için uygun değil.

Diğer üçünü pratikte de denemek için ufak bir düzenek hazırladım ve ufak torbalarla ŞO kaynattım:

Sonuçta hepsi işe yaradı ve çok az tortu bıraktılar:

Ben kazanda kaynama için (3) numaralı kumaşın daha uygun olduğunu düşünüyorum, kaynama sırasında iplikler şişip daha sık bir doku oluşuyor, böylece güzel bir süzme oluşuyor.

Dry Hop için ise (2) veya (4) çok uygun. Burada seçim pamuklu mu Polyester mi diye olacaktır. Her iki malzeme de tabii ilk kullanımdan önce kaynatılmalı ki üzerindeki apre gitsin. Ve ayrıca PBW ile de güzelce yıkamak da yararlı olacaktır. Kumaşların fiyatları 20-30 TL/m en de 180-200 cm gibi.

Ne yazık ki piyasada tüketicilere Keten, ipek filan diye çeşitli Polyester kumaşlar da tanıtılıyor satıcılar tarafından. Doğal malzeme mi, yapay mı kumaşta anlamanın en kolay yöntemi, kenarını bir çakmak ile yakmakdır. Sentetik malzeme erir ve sert minik bir topak oluşur. Doğal malzeme ise kömürleşir ve parmaklarınız ile ovuşturunca parçalanır. Tabii bir de karışık lifler var, onlar da kısmi kömürleşir ama yapay kısmı yine sert topaklanır.

Erişte makinesinden malt değirmeni yapma projesi

Tam Tahıl üretim için gereken malzemelerden biri de değirmen.

Bu ihtiyacı da ucuz yollu halletmek için biraz İnternet araştırması yaptım ve erişte makinesini değirmene çevrilebildiğini gördüm.

Evde bir yerlerde boş duran bu aleti bulup inceledim ve gerçekten de olabileceğini düşündüm. Hemen iki silindiri söküp, taşlama makinesi ile kanallar açtım ve tekrar geri monte ettim. Tahıl ile denemeler çok başarılı, aletin silindir aralığının kolay ayarlanabilir olması ve dişli sistemi ile iki silindirin de birlikte dönmesi bence çok avantajlı. Malt hunisi olarak da 10 litrelik PET şişeyi kesip, üstüne monte ettim.
Yaklaşık 1,5 saat içinde tüm proje tamamlandı. Maliyet olarak da İnternette 80-90 TL satılan bu erişte aleti bence uygun.

 

"Das Makine 2.0" - Kaynama kazanı projesine devam

İlk kazanımın toplam kapasitesi 23 litreydi, bununla sonuçta 12-14 litre bira elde edebiliyordum. 6-8 saat uğraşılınca bu sonuç biraz az geldi tabii. Bunun üzerine daha büyük bir tane yapmaya karar verdim.

 

 İlk olarak  36 litrelik bir çay kazanı bulmak gerekiyordu. En zor bu kısım, çünkü sıfır olanlar 400-500 TL, ikinci el ise çok zor bulunuyor. Uzun aramalar sonucunda temiz ve uygun fiyatlı bir tane buldum.

 

Daha önce iç süzgeç olarak kullandığım tabansız tencereden o fiyata tabii ki bulamadım. Bunun üzerine Ankara'da imalat yapan birinden uygun boyda bir tane sipariş ettim. Alt süzgeci 800 mikron delikli ve çıkarılabilir şekildeydi.

Bu sefer termostatın kesinlikle elektronik olmasına karar vermiştim. Sevgili dostum Erkin bana çok gelişmiş bir tane hazırlayabileceğini söyledi, çalışmalar sürerken fazla beklememek için bir tane de Çin'den sipariş ettim. PID kontrollü, probu ve SSR'ı dahil olarak geldi, ben de kutuladım.

 

Kazana yapmak istediğim bazı ekler vardı, mesela daha alt seviyeye bir musluk yerleştirmek ve ısı probunun gireceği bir Thermowell takmak. Bunlar için özel matkap uçları almıştım, kullanarak delikleri açtım. Musluğa Bazooka denen filtreyi de taktım. Böylece yeni aldığım pompaya kaba parça girmeyecekti. 

        

 

Yeni aldığım pompayı da Camlock sistem ile bağladım musluğa.

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ayrıca süzgecin içindeki maltı karıştaracak bir sistem de yaptım eğlence olsun diye :)

 

 

 

Sonuçta yine güzel çalışan, daha geniş hacimli bir kazanım oldu.

 



Evde tam tahıl bira yapımı için KAYNATMA KAZANI projesi

Evde bira yapma maceramı bugüne kadar hazır kitlerle sürdürürken, çekilen eziyetler az geldiğinden olacak, işi tam tahıldan üretime taşımaya karar verdim. Aslında "tam tahıl" ismi biraz yanıltıcı olabilir ama genelde hazır maltlar, şerbetçi otu ve maya ile yapılan üretime bu ad verilmiş. Kabaca tarif etmek gerekirse, maltlar belli bir sıcaklıkta (mesela 65-67˚C) bekletilip, malt içindeki şeker mayşeye (kazanda hazırlanan şerbetin adı bu) çıkarılır. Daha sonra maltlar süzülüp çıkarılır ve ardından mayşenin kaynaması sağlanır. 60-90 dakika sürecek bu işlem sırasında, içine istenen tatlara göre şerbetçiotları katılır.

Bira yapmak için sadece bunlar gerekir. 

Tüm bu işlemleri tek yerde yapacak elektrikli kaynatma kazanları yurt dışında satılmakta ama fiyatları oldukça yüksek. Bu yüzden ülkedeki imkanlar ile daha uygun fiyata böyle bir KAYNATMA KAZANI yapma projem oluştu.

Ana malzeme olarak elektrikle ısınan bir kazan gerekiyordu. Piyasadaki Çay Otomatlarını bu işe uyarlamak iyi bir fikirdi ve bunun üzerine piyasa araştırmasına giriştim. Aslında aklımda olan 36 litrelik bir kazandı ama piyasada bu boy çok daha ender bulunuyor ve fiyatları 22 litreliklere göre iki misli. Sıfır 22 litrelikler 200 TL civarı satılıyor ama projeyi ucuza halledebilme adına 2. el satış sitelerinde arayışa geçtim. 

 Hem az kullanış temiz, hem de uygun fiyatlı yakınımda buldum ve pazarlıklar sonunda aldım. Çay için üretilmiş olduğundan içinde ikinci bir bölüm ve iki ayrı musluğu vardı. İçindeki bölmeyi söküp ilerde belki şerbetçiotu eklemek için ayırdım. Dem musluğunu da krom kaplı küresel musluk ile değiştirdim. 

Bu arada içinde kullandığım tüm pirinç malzemeyi üzerinde var olabilecek kurşundan arındırmak için Peroksit ve Beyaz Sirke karışımı ile işlemden geçirdim. Musluk da krom kaplamalı bu arada. Kazanın üzerindeki orijinal su musluğunu ve su göstergesini bıraktım, su seviyesini görebilmek için. Belki bunu da ilerde iptal ederim, çok pratik değil çünkü.

Ayrıca orijinal musluklar biraz yüksekte olduğundan boşaltırken dipte sıvı kalacağını düşündüğümden, tam altta bir delik daha açıp 3. bir musluk taktım.

Maltı kazana koymak için torba kullanılabiliyor ama ben İnternet'te görmüş olduğum metal süzgeç türü bir şey yapmak istedim. Bunun için yine İnternet'ten uygun fiyatlı 28 cm çapında tabansız bir tencere aldım (kargo dahil 42 TL) ve tabanına özel matkap ile delikler açıp bir süzgeç oluşturdum. 

      

Süzgeç kazanın içine çok iyi oturuyordu ama kulpları nedeniyle biraz fazla yukarıda kalıyordu kanımca. 

  

Bu yüzden kulpları kesip, daha yukarıya kaynattırmaya karar verdim. Kesmek kolaydı da, kaynak için gaz altı kaynak yapan birilerini bulmam gerekti. 

           

Süzgeç içi için de ufak gözenekli bir filtre sistemi yapmak gerektiğinden, bunun için tavaların üstünde kullanılan yağ korumasını uyarladım. Filtreleme yetmez ise altına daha ince gözenekli kumaş koymayı düşünüyorum.

Sabit sıcaklıkta bekleme yaparken kazanın alt bölümünün sıcaklığı ile üst bölümünün sıcaklığı farklılık gösterdiğinden bir devridaim sistemi olması gerekeceğini de düşündüm ve ufak bir pompayı Çin'den sipariş ettim. Onu da kazan üstüne monte edince güzel kompakt bir yapı oluştu. Emiş tarafını gıdaya uygun silikon hortum ile musluğa bağladım, çıkış tarafındaki hortum da mayşeyi üstten maltların üstüne akıtacak.

 

Deneme sırasında kazan 15 litre suyu 25 dakikada 72˚C'ye çıkardı ve kendi termostatı ile rahatça sıcaklığı korudu. İmalat sırasında kaynama sonrası mayşenin hızlıca 25-30˚C'ye soğutulması gerektiğinden, bunun için de paslanmaz çelikten helezon soğutucu aldım. Matkaba bağlayacağım su pompası ile bunun da çok verimli işleyeceğini düşünüyorum.

Tahılları öğütmek için de bu öğütücüyü aldım, Amerikan mallarından aşağı kalır yanı yok bence.

Şimdi sıra ilk kez bu sistemi denemeye geldi. Biraz havalar serinlediğinde ilk denemeler yapılabilir ve sonuçları yine buradan yayınlayabilirim.

FİYAT LİSTESİ:
- Kaynatma Kazanı                               100 TL
- Tencere                                              42 TL
- Pompa                                                18 TL
- Filtre                                                  10 TL
- Musluklar, somumlar, conta vs.             50 TL
- Hortumlar ve kelepçeler                      20 TL
- Delme uçları, kaynak için benzin vs.     50 TL
- Termometre IKEA                                 25 TL
TOPLAM                                                325 TL